Eski adı ile izale-i şuyu ve yeni adıyla ortaklığın giderilmesi davaları, paylı (müşterek) ya da elbirliği (iştirak halinde) ile mülkiyete konu olan taşınır, taşınmaz malların ortaklar arasındaki mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip bireysel mülkiyete geçmeyi sağlayan karşılıklı dava türü olarak nitelendirilmiştir. Bir diğer deyişle birden çok hissedarı bulunan malın bölüşülmek istenmesi ancak bu konuda uzlaşma sağlanamadığı için mahkeme kanalıyla paylaşımın sağlanmasıdır.
Ortaklığın giderilmesi iki yöntemle mümkündür;
- 1-Aynen taksim yoluyla ortaklığın giderilmesi; taşınır ve taşınmaz malın fiziken bölünmesidir.
- 2-Satış suretiyle ortaklığın giderilmesi; taşınır ve taşınmaz malın ihaleye/açık artırmaya çıkarılarak satılması, satılan bedelin paylar oranında bölüştürülmesidir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Ortaklığın giderilmesi davasına bakmaya görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Başkaca bir mahkemede açılması halinde görevsizlik kararı verilerek Sulh Hukuk Mahkemesine dava yönlendirilecektir.
Ortaklığın giderilmesi davasında yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Taşınmazın birden çok ve farklı yerlerde olması durumunda ise taşınmazlardan birinin bulunduğu yer mahkemesi bakmaya yetkilidir.
- Aynen Taksim Suretiyle İzale-i Şuyu (Ortaklığın Giderilmesi)
Ortaklığın giderilmesi davasında malın aynen taksimi için taraflardan yalnızca birinin talepte bulunması yeterlidir. Taraflardan biri ortak malın aynen taksim edilerek ortaklığın giderilmesine karar verilmesini isterse, hakim öncelikle aynen taksim şartlarının bulunup bulunmadığını araştırmalıdır (MK md. 699/2).
Bu araştırma dava aşamasında alınacak keşif ve bilirkişi raporunda ayrıntılarıyla yapılmaktadır. Bilirkişi raporu taşınmazdaki hissedarlar, taşınmazın yüzölçümü vb hususları değerlendiren bir rapor hazırlar. Bu raporda aynen taksimin mümkün olduğu tespit edilirse hissedarlara hisselerine denk bir paylaştırma yapılır.
Davadaki taraflardan birisi aynen taksimi diğeri satış yoluyla ortaklığın giderilmesini isterse mahkeme kanun gereği önce aynen taksimin mümkün olup olmadığına bakmakla mükelleftir.
- Satış Suretiyle İzale-i Şuyu (Ortaklığın Giderilmesi)
Dava aşamasında hazırlanan bilirkişi raporunda malın aynen taksiminin mümkün olmadığı, hissedarların çok olduğu, taşınmazın paylaştırılamaz olduğu kanaatine varılırsa mecburen malın satış suretiyle taksim gündeme gelecektir. Mahkemece satış suretiyle taksim yapılacağı kanaatine varılınca değer belirlemesi ortaya çıkacaktır. Bu değeri de yine bilirkişi raporu belirleyecektir. Bu değere tüm hissedarlar itiraz edebilir. İtiraz üzerine tekrar değer belirlenebilir. İtirazların sonucunda mahkemece satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilir ve dosya işlemlerin icrası için satış memurluğuna gönderilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Ücret Nedir?
Bu dava niteliği gereği kaybedeni olmayan davadır. Dava masrafları davanın başında her ne kadar davacı taraf kanalıyla ödense de davanın sonunda mahkeme masraf, harç ve giderleri tüm hissedarlara hissesi oranında yükletilmektedir.
Görüleceği üzere ortaklığın giderilmesi davası iki aşamadan oluşmaktadır; dava ve icra. Bu aşamalar dikkatin ve takibin önemli olduğu süreçler olmakla birlikte zamanında müdahale edilmediğinde geriye dönüşü olmayan durumlar ortaya çıkarabilir. Bu nedenle söz konusu süreci alanında uzman bir avukatla yürütmeniz en doğru olanı olacaktır.
Uzmanlığımızın bulunduğu alanların bir kısmı; ortaklığın giderilmesi davası, icra ve iflas işlemleri, muhdesatın aidiyeti davası, müdahalenin meni davası, kira alacakları davası, sözleşmenin feshi davası vb.
Benzer Konular
Ziyaretçi Yorumları
