Nafaka Nedir?

Nafaka, boşanma davası devam ederken veya bittikten sonra mali durumu düşük olan eşe bağlanan her ay düzenli olarak ödenmesi gereken para olarak ifade edilir. Nafaka borcu aile hukuku hükümlerinden doğan bir borç olup kişiye özgüdür. Herhangi bir şekilde devredilemez. Ölümle, mali durumun düzelmesi, yeniden evlenme gibi durumlar neticesinde sona erer. Herhangi bir zaman aşımına tabi olmadığı için her zaman istenebilir. Nafakanın bağlanması için mahkeme kararı şarttır.

Nafaka Çeşitleri

1. Tedbir Nafakası:

Boşanma davası açıldığında dava süresince maddi durumu düşük olan eşe, diğer eş tarafından tedbiren bağlanan nafaka çeşididir. Özelliği gereği tedbir maksadıyla olduğu için yalnızca dava süresince verilen nafaka demektir. Aynı zamanda boşanma davasının kimin açtığı önem taşımaz. Kusura bakılmaz. Sadece maddi durumlar karşılaştırılır ve dava açıldığı tarihten itibaren nafaka borcu doğar.

Ülkemizde nafaka alan kişiler genellikle kadınlar olsa da bu durumun tam tersi de mümkündür. Eğer kadının maddi durumu iyi, erkeğin maddi durumu boşanmadan dolayı ciddi oranda düştüyse erkek lehine de nafakaya hükmedilebilir. Böylelikle nafaka kadından alınıp erkeğe verilir.

Boşanma davası bittiğinde/kesinleştiğinde tedbir nafakası biter, isim değiştirerek duruma göre devam edebilir. Ayrıca boşanma davası devam ederken çocuklar için hükmedilen nafaka da tedbir nafakasıdır. Dava bittiğinde eş için olan tedbir nafakası duruma göre yoksulluk nafakasına, çocuklar için olan tedbir nafakası iştirak nafakasına dönüşür.

Tebdir nafakası dava dilekçesi mahkemeye verildikten birkaç gün sonra mahkeme tarafından ara bir kararla verilir. Bu ara kararın bir örneğiyle icra işlemi başlatmak mümkündür. Ödeme emri borçluya tebliğ olduktan 7 gün sonra borç kesinleşmiş olur. Nafaka borcu özel nitelikteki borç çeşitlerinden olup ödenmediğinde geriye dönük 3 ayı kapsayan şikayetler yapılabilir. Bir diğer deyişle yalnızca geriye dönük 3 ay şikayet edilebilir. Söz konusu şikayet icra ceza mahkemesine yapılır ve zorlama hapsi cezasına hükmolunur. Bu vasfıyla nafaka borcu özel ve caydırıcı niteliğini ifade eder.

2. Yoksulluk Nafakası:

Türk Medeni Kanunun 175.maddesinde ” Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.” hükmü yer almaktadır.

Boşanma davası aşamasında hükmedilen eş için ödenen tedbir nafakası dava kesinleştiğinde gerekli koşulların varlığı halinde yoksulluk nafakası olarak devam eder. Bu nafaka türüne mahkeme kendiliğinden karar vermez kişinin talep etmesi gerekir. Daha az kusurlu veya kusursuz eş lehine yoksulluk nafakasına hükmedilir. Yoksulluk nafakası belirlenirken kişilerin içinde bulunduğu ekonomik durumu ve şartlar mahkemece derinlemesine incelenir, ona göre karar verilir.

3. İştirak Nafakası:

Boşanma davası devam ederken çocuklar lehine hükmedilen tedbir nafakası dava kesinleştiğinde isim değiştirerek iştiraz nafakası olarak devam eder. Söz konusu nafakayı çocukların velayeti kendisine verilmemiş eş ödemekle yükümlüdür. Söz konusu nafaka için çocukların bakım ve giderleri esas alınarak her iki eşe eşit miktarda bölüştürelecek bir miktar belirlenir ve miktarın yarısının velayet kendisinde olmayan eş tarafından ödenmesine karar verilir. Söz konusu nafaka çocuklar ergin oluncaya kadar devam eder. Çocuk ergin olduktan sonra eğitim öğretim hayatı devam ediyorsa nafaka borcu da devam eder. Bu nafakaya mahkemece doğrudan karar verilir, talebe gerek yoktur.