Velayet nedir?

Ergin olamayan veyahut kısıtlı çocukların kişisel haklarını ve mallarını güvence altına almak amacıyla ana-babaya yüklenen haklar ve ödevler bütünüdür. Türk Medeni Kanunu “Madde 335- Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velâyeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velâyet ana ve babadan alınamaz.” şeklindedir. Yasal sebepler dışında velayet yalnızca ana-babaya mahsustur.

Velayetin özellikleri;

1. Yargılamanın her aşamasında dikkate alınır,
2. Talep olmasa dahi mahkemece kendiliğinden düzenleme yapılır,
3. Asıl olan çocuğun üstün yararıdır,
4. Herkes ihbar edebilir,
5. Kullanılması sınırlanamaz,
6. Ana-baba dışında kimseye tevdi olunamaz,
7. Kesin hüküm oluşturmaz,
8. Koruma kararı velayet hakkını kaldırmaz,
9. Resen araştırma yapılır.

Türk hukukunda velayet türleri;

Türk medeni kanunumuzda “Madde 336- Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velâyeti birlikte kullanırlar. Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim, velâyeti eşlerden birine verebilir.” şeklinde düzenlemeye gidilerekboşanma ve ayrılık hallerinde velayetin kime verileceği hususu hakim takdirine bırakılmış olup tek taraflı velayet türü benimsenmiştir.

Velayet türleri arasında yer alan ortak velayete ilişkin bir düzenleme Türk hukuk sistemimizde bulunmamaktadır. Doktrin de farklı görüşler yer alsa da çoğunluk görüş ortak velayete ilişkin düzenlemenin olmaması uygulanmayacağı anlamına gelmediğidir. Bu kapsamda kanunen sınırlayan bir düzenlemenin var olmaması ORTAK VELAYETİN uygulanması için yeterli görülmektedir.

Gelinen aşamada Yargıtay içtihat değişikliğine giderek 2017 yılında aldığı karar ile ortak velayetin; Türk kamu düzenine aykırı olmadığını ve çocuğun üstün yararı gözetilerek uygulanabileceğini kabul etmiştir.

ORTAK VELAYETİN VERİLEBİLMESİ İÇİN ARANAN ŞARTLAR;

1. Çocuğun üstün yararı,
2. Ebeveynlerin ortak velayeti kabul etmesi,
3. Çocuğun görüşünün alınması,
4. Ortak velayete ilişkin bir engelin bulunmamasıdır.

Yukarıda aranan şartlardan anlaşılmaktadır ki ortak velayete karar verilmesi için aslolan ortak velayetin tek taraflı velayete kıyasla çocuk için daha yararlı olmasıdır. Ebeveynler arasında anlaşma zemini her zaman var olmalıdır. Ebeveynler tıpkı evlilik birliğinde olduğu gibi ortak velayetin amacına uygun çocuk yararına, çocuğun hak ve yükümlükleri birlikte yüklenmelidir. Dolayısıyla aranan şartlarda ortak velayetin kabulü tek başına yeterli olmayıp çocuğun istekleri ve uzmanın görüşü önemli rol oynamaktadır. Bu süreçte hukuki anlamda bilgi alabilmek velayet davası açmak gibi durumlar hakkında bizlere danışabilirsiniz. Sivas’ta aile hukuku ve velayet davaları gibi konularda hukuki destek ve avukatlık hizmetleri sunmaktayız.