Muris Muvazaası Nedeniye Tapu İptal Ve Tescil Davası

Miras konusunda mirasçıların aralarındaki anlaşmazlık nedeniyle hukuki anlamda açılan davaya verilen isimdir. Bu davalar;

– Taşınmazın bulunduğu yer olan (Sivas) Asliye Hukuk Mahkemesine’ne açılacak.

– Muris muvazaası davası, miras bırakanın ölümünden sonra açılabilir. Dava, zamanaşımı veya herhangi bir hak düşürücü süreye tabi değildir.

Unsurları:

1.) Görünüşteki sözleşme olacak

2.) Ayrı bir muvazaa sözleşmesi olacak  

3.) Varisleri aldatma amacı olacak           

4.) Gizli işlem olacak      

Mirastan mal kaçırıldığını ispat yükü davacı tarafa aittir. Tanık dahil her türlü delille ispat edilebilir.

Mahkeme miras bırakanın iradesini yorumlamaya çalışır. Bu hususta ilginç bir karar:

“Diğer yandan, devrin yapıldığı 02.10.2001 tarihinde 1915 doğumlu muris … ile 1928 doğumlu eşi (davalı) …’nın yaşlarının oldukça ilerlediği açıktır. Bu nedenle murisin vefatını düşünerek, ölümü halinde 1950 yılından beri evli olduğu ve dava konusu taşınmazın edinilmesinde emek ve desteğinin bulunduğu kuşkusuz olan hayat arkadaşını koruma ve onu güvenceye alma düşüncesinin, ortak evlatları dışında başkaca mirasçılarının da bulunmadığı gözetildiğinde mal kaçırma kastı olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.”

Mahkeme işlemin muvazaalı olup olmadığına ilişkin değerlendirme yaparken Yargıtay’ın da kullandığı bazı kriterleri dikkate alır:

– Davanın olduğu bölgenin örf ve adetleri

– Toplumsal yönelimler

– Murisin yaptığı sözleşmede gerekçeli ve anlaşılır bir sebep var mı?

– Murisin ona bakan kişiye duyduğu minnet duygusu

– Taşınmaza ait satış bedeli ile muadili taşınmazlar arasındaki değer farkı

– Murisin satış dönemindeki geliri (Satışa ihtiyacı var mı)

– Murisin taşınmazı satmaya ihtiyacı var mı?

– Davalının alım gücü var mı? Taşınmaz eğer üçüncü kişiye devredilmiş ise tapu sicile güvenen iyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı korunur vb. ( tmk 1024 vd. )

Muris Muvazaası Kabul Olmayan Haller

• Ebeveynlerin taşınmazı mirasçılardan birine bağışlaması ya da satması durumu muvazaa iken, bu satış karşılığında piyasa şartlarına göre veya makul bir miktar altında ödeme almış olması muvazaa kabul edilmez.
• Ebeveynlerden birinin taşınmazı önceki evliliğinden olan çocuklardan birine veya boşandığı eşine bağışlaması hali hakkaniyet gerektirdiği ölçüde muris muvazaası kabul olmayan hallerdendir.
• Muris, parasını bağışlamış ve o para ile taşınmaz satın alınmışsa, Yargıtay kararlarına göre bu durum Muris muvazaası kabul olmayan hallerdendir.

Stj. Av. Ahmet ERDOĞAN